محاصره هوایی ایران؛ آغاز جنگ فرودگاهها!
چند روز قبل، رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران در مصاحبهای گفته بود ۷۰ تا ۷۵ درصد پروازهای رفتوبرگشتی ایران به دو کشور ترکیه و عراق انجام میشود. تا لحظه تنظیم این گزارش، خبری مبنی بر بسته شدن فرودگاههای ترکیه به روی پروازهای ایرانی منتشر نشده است. پروازهای ایران به ترکیه، چین، مالزی، ویتنام، افغانستان و پاکستان برقرار است. این رخداد با واکنشهایی همراه بود.
فرارو- در جریان پیروی کشورهای مختلف از اعمال محاصره هوایی ایالات متحده علیه کشورمان، اخبار مربوط به بسته شدن فرودگاههای کشورهای همسایه یا مقاصد پرطرفدار پروازی به سوی ایران، لغو پروازها یا عدم صدور مجوز پرواز از حریم هوایی کشورها، به محتوای ثابت رسانههای داخلی تبدیل شده است.
به گزارش فرارو، در میان تمام کشورهایی که آسمان و فرودگاههایشان را به روی ایران بستند، انجام این اقدام از سوی عراق بیش از دیگر کشورها در رسانههای ایران بازتاب پیدا کرد. چند روز قبل، رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران در مصاحبهای گفته بود ۷۰ تا ۷۵ درصد پروازهای رفتوبرگشتی ایران به دو کشور ترکیه و عراق انجام میشود. تا لحظه تنظیم این گزارش، خبری مبنی بر بسته شدن فرودگاههای ترکیه به روی پروازهای ایرانی منتشر نشده است. پروازهای ایران به ترکیه، چین، مالزی، ویتنام، افغانستان و پاکستان برقرار است.
دو واکنش رسمی: پرواز برای همه یا هیچکس
دبیر شورای عالی امنیت ملی و دستیار رهبر انقلاب، دو مقام رسمی بلندپایهای بودند که در چند روز گذشته، به موضوع پیروی کشورهای منطقه از تحریمهای هوایی ایران واکنش نشان دادند. در پی آنها، برخی دیگر از مقامات، از جمله چند نماینده مجلس، نیز واکنشهایی مشابه داشتند.
محمد مخبر، دستیار و مشاور رهبر انقلاب در شبکه ایکس نوشت: «همسویی با آمریکا در اجرای سیاستهای خصمانه در خاطر ملت ایران ماندگار خواهد بود، هرچند راهبرد ما در این مورد مشخص است: پرواز در منطقه یا برای همه آزاد است، یا برای هیچکس. اگر ایران امکان پرواز و دریافت خدمات فرودگاهی نداشته باشد، هیچ کشوری در منطقه هم این امکان را نخواهد داشت.»
محسن رضایی، دبیر و نماینده رهبر انقلاب در شعام نیز روز یک مهر در گفتوگو با شبکه خبر، به این موضوع اشاره و تأکید کرد: «کشورهای منطقه نباید وارد ماجراجویی آمریکا علیه ایران شوند و باید از گسترش جنگ جلوگیری کنند. همکاری کشورها با آمریکا برای جلوگیری از پرواز هواپیماهای ایرانی میتواند بر فعالیت فرودگاههای همان کشورها نیز تأثیر بگذارد. کشورهای منطقه دوستان ایران هستند، اما نباید در صف آمریکا قرار بگیرند و باید برای جلوگیری از گسترش جنگ همکاری کنند.»
پیشنهاد روزنامه اصولگرا برای ناامنسازی خطوط هوایی
روزنامه اصولگرای قدس در شماره امروز خود، راهکاری برای مقابله با تحریم هوایی ایران ارائه کرد. این روزنامه با تأکید بر اینکه پس از جنگهای ۱۲روزه و رمضان، دو کریدور هوایی در شمال و جنوب ایران ایجاد شده، نوشت:
«گزارشها متأسفانه از تمکین فرودگاههای منطقه به این تحریم آمریکایی حکایت دارد که بهمعنای انزوای هوایی کشور در افق نامعلوم خواهد بود. بر این اساس، هیچ تعدی و تحریمی نباید بدون پاسخ باقی بماند و مقامات کشورمان نیز پیش از این تصریح کرده بودند، هرگونه محاصره و تحدید کشور به معنای جنگ است و پاسخی معادل را میطلبد.
بهنظر میرسد در تقارن با تنگه هرمز، این معادله باید در منطقه تثبیت شود که: «یا همه یا هیچکس!» و به موازات ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز، ترتیباتی نیز در کریدور هوایی منطقه نیاز داریم تا در برابر تحریمهای هواپیمایی، مسیر امن هوایی صرفاً در حریم هوایی کشور تعریف شود. مسیری که هم اقتصاد کریدور هوایی را به ارمغان آورد و هم ریسک متقابلی را به شرکای تحریم و لجستیک نظامیشان منتقل کند. این معادله را دولت یمن طی سه ماه گذشته برقرار کرده تا محاصره هوایی ۱۰ساله را بشکند. انصارالله با امکانات محدود خود موفق شده حریم هوایی جنوب عربستان را به اختلال دچار کند و این اختلال در حال سرایت به مناطق شمالی عربستان و پایتخت این کشور است.
خوشبختانه این دالانهای باریک هوایی در شمال و جنوب کشور بهطور کامل در محدوده اعمال حاکمیت ایران است و ناامنسازی کریدور نیز حتی نیازی به اقدام مستقیم نظامی ندارد و صرف هشدار ناوبری با برگزاری رزمایش و اعلام مداوم نوتام در محدودههای مرزی و افزایش ریسک پرواز برای ایجاد اختلال در مسیرهای یادشده کافی بهنظر میرسد.»
حمله به زیرساختها در مقابل محاصره هوایی
روزنامه کیهان در گزارش خبری-تحلیلی امروز خود با تیتر «مذاکره عملیات فریب است؛ محاصره دریایی و هوایی با قدرت شکسته میشود» پیشنهاد اقدام ترکیبی و گسترده ایران در مقابل محاصره دریایی و هوایی را مطرح کرد. این روزنامه نوشت:
«آمریکا و همپیمانان منطقهایاش متوجه این واقعیت نیستند که فشار بیشتر بر تهران، زیرساختها و شریانهای چند میلیارد دلاری خودشان را هدف مستقیم تلافیجویانه قرار میدهد. اقتصاد منطقهای کاملاً درهمتنیده است و اگر قرار باشد ایران از حق طبیعی تجارت و پرواز محروم شود، هیچ نقطه امنی در زیرساختهای کشورهای همدست باقی نخواهد ماند.»
در ادامه گزارش کیهان آمده است: «پاسخ ایران به محاصره هوایی و دریایی، محدود به گزارههای دفاعی نخواهد بود. صرفاً در یک فقره، بیش از ۴۳۰ شرکت چندملیتی، غالباً آمریکایی، در زیستبوم فناوری منطقه (از جمله غولهایی نظیر گوگل، آمازون، سیسکو، اینتل، مایکروسافت، انویدیا، متالو و...) مستقر هستند که سهمی ۹۱درصدی در ارزش معاملات فناوری، ۶۰ درصد صادرات هایتک و ۴۰ درصد هزینههای تحقیق و توسعه رژیم تروریست آمریکا را بر عهده دارند.»
این روزنامه هشدار داد: «پیام جدی و صریح جمهوری اسلامی ایران به واشنگتن و حامیان منطقهایاش این است که چنانچه آمریکا و همپیمانانش علیه ایران اسلامی مرتکب خطایی شوند یا محاصره هوایی و دریایی را ادامه دهند، تمام تأسیسات نفتی، مراکز پایگاهی و غولهای فناوری و اقتصادی آمریکا در منطقه بدون هیچ ملاحظهای هدف ضربات موشکی دقیق، مستمر و دردناک قرار خواهند گرفت.»
دو واکنش حقوقی متفاوت
ابعاد حقوقی این موضوع و مسیرهای واکنش ایران مورد توجه یک کاربر در شبکه ایکس قرار گرفت. این فعال رسانهای نوشت: «کشورهای همسایه از ترس تحریمهای آمریکا پروازهای غیرنظامی ایران را متوقف کردهاند. این کار قابل اعتراض است، اما حمله مسلحانه محسوب نمیشود. ماده ۵۱ منشور ملل متحد هم حق دفاع مشروع را فقط در برابر حمله مسلحانه به رسمیت شناخته، نه در برابر محدودیت پرواز. ماده ۲ بند ۴ منشور نیز، توسل به زور و تهدید به توسل به زور را ممنوع کرده است. ناامنکردن نظامی فرودگاه کشور دیگر دقیقاً در همین ممنوعیت میگنجد. پس حق اعتراض هست؛ اما حق شلیک نیست.»
یک استاد حقوق دانشگاه آزاد نیز در اظهارنظر دیگری نوشت: «محاصره دریایی را باید میشکستیم؛ تعلل کردیم. امروز با یک محاصره هوایی روبهرو هستیم. اگر این محاصره را به موقع نشکنیم، فشارها بیشتر میشود. هدف بعدی محاصره مرزهای زمینی و ارتباط ایران با کشورهای همسایه است. شریان اقتصادی کشور به هر قیمتی باید باز گردد.»
نبویان: ملت عراق پاسخ خواهند داد
سیدمحمود نبویان، نایبرئیس سابق کمیسیون امنیت ملی از جمله افرادی بود که بهطور مشخص، به توقف پروازهای ایران به مقصد فرودگاههای عراق واکنش نشان داد. او در شبکه ایکس، در دو پست جداگانه به زبانهای عربی و فارسی تأکید کرد که مردم عراق پاسخ «دولت دستنشانده آمریکا» را خواهند داد و از چارچوب هماهنگی شیعیان عراق خواست مسئولیت «نخستوزیر دستنشانده آمریکا» را بر عهده بگیرد.
گلایه نماینده سابق مجلس: قحطالدولت است؟
سیدنظامالدین موسوی، عضو سابق هیئترئیسه مجلس و مدیر اسبق خبرگزاری فارس به همکاری دولت قطر با محدودیتهای هوایی ایران اشاره کرد و نوشت: «یکی از طنزهای تلخ و مسخرهبازی روزگار با ما این است: دولت قطر که از پایگاههای نظامیاش علیه ایران عملیات میشود، ۶ میلیارد دلار پول ما را سالهاست پس نمیدهد و حالا هم در محاصره هوایی علیه ایران شرکت دارد، «میانجی» ما و آمریکاست. حضرات! قحطالرجال شنیده بودیم، الان قحطالدولت است؟!»
مقاومت عراق: پروازها برقرار نشود، تحصن میکنیم
چند نفر از چهرهها و گروههای مقاومت عراق به همراهی بغداد با محاصره هوایی ایران واکنش نشان دادند. در میان آنها، شیخ اکرم الکعبی، دبیرکل جنبش نجبای عراق، تهدید کرد که در صورت برقرار نشدن پروازها میان ایران و عراق، گروههای مختلف مردم عراق و زائران را به تحصن در فرودگاهها دعوت خواهد کرد.
پیش از این نیز کنسولگری ایران در نجف، در واکنش به اعلام ممنوعیت پروازهای ایران به نجف، در شبکه ایکس نوشته بود: «فرودگاه «نجف اشرف»، محل دفن نخستین امام شیعیان و پایتخت آخرین امام آنان، در برابر بزرگترین کشور شیعه جهان بسته میشود؟!»
